Ana içeriğe geç
heypsikoAkademi
hey.psiko’ya dön

Akademi iç kodu · HP-AK-İS · Güz dönemi

Sosyal Bilimler İçin İstatistik

Formülü seçmeden önce soruyu ve veriyi oku. Temiz bir veri setinden anlaşılır grafiklere, güven aralığından regresyona kadar her adımı psikoloji örnekleriyle uygula.

Üyelik kapsamını gör
İstatistik için kavramsal ders görseli

Formülü seçmeden önce soruyu ve veriyi oku. Temiz bir veri setinden anlaşılır grafiklere, güven aralığından regresyona kadar her adımı psikoloji örnekleriyle uygula.

Değişken · Parametre · İstatistik
Haftalık konu
15 hafta
Önerilen odak
10 sa
Kısa kontrol
60 soru
Soru biçimi
4 soru türü

Ders kazanımları

Bu dersi bitirdiğinde neleri yapabileceksin?

  1. 01

    Veri türüne ve araştırma desenine uygun betimsel ve çıkarımsal yöntemi seçmek

  2. 02

    P değeri, güven aralığı, etki büyüklüğü ve gücü birlikte yorumlamak

  3. 03

    t testi, ANOVA, korelasyon, regresyon ve ki-kare sonuçlarını raporlamak

  4. 04

    Temizleme ve analiz kararlarını tekrarlanabilir bir iş akışında belgelemek

15 haftalık ders planı

Hangi hafta ne çalışacaksın?

Bir haftayı aç; konunun kısa özetini, üç hedefini, ana kavramlarını ve soru sayısını gör.

  1. Hafta 01Veri, değişken ve ölçme düzeyi40 dk

    Bir kategoriye 1, 2, 3 kodu vermek onu sayısal bir ölçüme dönüştürür mü? Değişken türünü ve ölçme düzeyini, yapılabilecek işlemler üzerinden ayıracağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Değişken türlerini ayırmak
    • Popülasyon ve örneklemi tanımlamak
    • Ölçme düzeyini analize bağlamak

    Temel kavramlar

    • Değişken
    • Parametre
    • İstatistik

    4 açıklamalı soru

  2. Hafta 02Veri temizleme ve görsel keşif40 dk

    Veri setindeki “70 saat uyku” değerini hemen silme. Önce bunun kodlama hatası mı, gerçek uç gözlem mi olduğunu ve eksik verilerle birlikte nasıl ele alınacağını araştır.

    Bu haftanın hedefleri

    • Kod kitabı hazırlamak
    • Temizleme kararını belgelemek
    • Soruya uygun grafik seçmek

    Temel kavramlar

    • Kod kitabı
    • Eksik veri
    • Aykırı değer

    4 açıklamalı soru

  3. Hafta 03Merkez, yayılım ve sağlam özetler40 dk

    Aynı ortalamaya sahip iki grup gerçekten birbirine benzer mi? Ortalama, medyan ve yayılımı bir dağılım grafiğiyle birlikte yorumlayacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Merkez ölçülerini seçmek
    • Yayılımı yorumlamak
    • Çarpıklığın özete etkisini açıklamak

    Temel kavramlar

    • Medyan
    • Standart sapma
    • Çeyrekler arası aralık

    4 açıklamalı soru

  4. Hafta 04Standartlaştırma ve dağılımlar40 dk

    Tek başına 70 puan “yüksek” ya da “düşük” demez. Z puanı, normal dağılım ve yüzdeliklerle bu puanın grup içindeki yerini bulacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Z puanı hesaplamak
    • Yüzdelik ve z puanını ayırmak
    • Normal dağılım varsayımını sorgulamak

    Temel kavramlar

    • Z puanı
    • Normal dağılım
    • Yüzdelik

    4 açıklamalı soru

  5. Hafta 05Olasılık ve koşullu düşünme40 dk

    Bir testin duyarlılığı yüzde 90 ise pozitif sonuç yüzde 90 kesin midir? Koşullu olasılığı doğal sıklıklarla hesaplayıp taban oranı tuzağını çözeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Birleşim ve kesişimi ayırmak
    • Bağımsızlığı tanımlamak
    • Taban oranını yoruma katmak

    Temel kavramlar

    • Koşullu olasılık
    • Bağımsızlık
    • Taban oranı

    4 açıklamalı soru

  6. Hafta 06Örnekleme dağılımı ve merkezi limit fikri40 dk

    Örneklem büyüdükçe ham veri normal dağılıma dönüşmez. Örnekleme dağılımı, standart hata ve merkezi limit fikrini iki örneklem büyüklüğüyle karşılaştıracağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Örnekleme dağılımını açıklamak
    • Standart hatayı yorumlamak
    • Merkezi limit teoremini doğru sınırlamak

    Temel kavramlar

    • Örnekleme dağılımı
    • Standart hata
    • Merkezi limit teoremi

    4 açıklamalı soru

  7. Hafta 07Güven aralığı ve tahmin belirsizliği40 dk

    Yüzde 95 güven aralığı, parametrenin bu aralıkta olma olasılığı mıdır? Aralığın genişliğini, yönünü ve pratik anlamını doğru cümlelerle raporlayacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Nokta ve aralık tahminini ayırmak
    • Güven düzeyini yorumlamak
    • Aralık genişliğini etkileyenleri açıklamak

    Temel kavramlar

    • Güven aralığı
    • Nokta tahmini
    • Hata payı

    4 açıklamalı soru

  8. Hafta 08Hipotez testi ve p değeri40 dk

    p=.03, “sonucun şans eseri olma olasılığı yüzde 3” demek değildir. Sıfır hipotezi, test istatistiği ve karar hatalarını doğru bir sonuç cümlesinde kullanacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • P değerini doğru tanımlamak
    • Tip I ve Tip II hatayı ayırmak
    • Kararı kanıt gücünden ayırmak

    Temel kavramlar

    • P değeri
    • Tip I hata
    • Tip II hata

    4 açıklamalı soru

  9. Hafta 09Etki büyüklüğü, güç ve örneklem planı40 dk

    İstatistiksel olarak anlamlı bir sonuç mutlaka büyük bir etki midir? Etki büyüklüğü, güç, örneklem ve belirsizliği aynı sonuç üzerinde birlikte değerlendireceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Etki büyüklüğünü yorumlamak
    • Gücü etkileyenleri sıralamak
    • Örneklem planını gerekçelendirmek

    Temel kavramlar

    • Etki büyüklüğü
    • İstatistiksel güç
    • Duyarlılık analizi

    4 açıklamalı soru

  10. Hafta 10Ortalamaları karşılaştırmak: t testleri40 dk

    Aynı öğrencileri dönem başında ve sonunda ölçmek, iki bağımsız grup oluşturmaz. Testi ortalama sayısına değil, verinin nasıl üretildiğine göre belirleyeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Üç t testini ayırt etmek
    • Bağımsızlık yapısını tanımak
    • Sonucu etki ve aralıkla raporlamak

    Temel kavramlar

    • Eşleştirilmiş t testi
    • Bağımsız gruplar t testi
    • Serbestlik derecesi

    4 açıklamalı soru

  11. Hafta 11Üç ve daha çok ortalama: ANOVA40 dk

    ANOVA anlamlı çıktığında hangi grupların farklı olduğunu hemen bilir miyiz? F oranını ve çoklu karşılaştırma ihtiyacını üç grup örneğiyle çözeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • F oranını açıklamak
    • Omnibus ve takip testini ayırmak
    • Etkileşimi yorumlamak

    Temel kavramlar

    • ANOVA
    • Omnibus test
    • Etkileşim

    4 açıklamalı soru

  12. Hafta 12Korelasyon ve doğrusal regresyon40 dk

    Korelasyonun güçlü olması tek başına nedensellik kanıtı değildir. İlişkinin yönünü, biçimini ve büyüklüğünü okuyup regresyonla tahmin arasındaki bağı kuracağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Korelasyonu yorumlamak
    • Regresyon eğimini açıklamak
    • Tahmin ve nedenselliği ayırmak

    Temel kavramlar

    • Korelasyon
    • Regresyon eğimi
    • Artık

    4 açıklamalı soru

  13. Hafta 13Kategorik ve sağlam analiz seçenekleri40 dk

    Her veri normal dağılmak zorunda mı? Ki-kare ve nonparametrik yöntemleri, veri türü ile model varsayımlarına bakarak seçeceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Ki-kareyi seçmek
    • Beklenen ve gözlenen sayımı ayırmak
    • Sağlam alternatifleri gerekçelendirmek

    Temel kavramlar

    • Ki-kare testi
    • Beklenen frekans
    • Sıralama temelli yöntem

    4 açıklamalı soru

  14. Hafta 14Tekrarlanabilir analiz ve APA raporlama40 dk

    Analiz yazılımının çıktısını kopyalamak iyi raporlama değildir. Temizleme ve analiz kararlarını başka birinin yeniden izleyebileceği biçimde yazacağız.

    Bu haftanın hedefleri

    • Tekrarlanabilir iş akışı kurmak
    • Tam sonuç raporu yazmak
    • Keşfedici ve doğrulayıcı analizi ayırmak

    Temel kavramlar

    • Tekrarlanabilirlik
    • Ön kayıt
    • Analiz izi

    4 açıklamalı soru

  15. Hafta 15Bütünleştirme: veriden karara40 dk

    “Hangi testi seçmeliyim?” sorusunun yanıtı test menüsünde değil, araştırma sorusu ve tasarımdadır. Bir vakayı baştan sona karar ağacından geçireceğiz.

    Bu haftanın hedefleri

    • Analiz karar ağacı kurmak
    • Modeli veri yapısına bağlamak
    • Belirsizlikle sonuç yazmak

    Temel kavramlar

    • İstatistiksel model
    • Model kontrolü
    • Çoklu analiz

    4 açıklamalı soru

Kaynak görünürlüğü

İleri okumaya buradan devam et.

Ders hazırlanırken yararlanılan temel katalog ve kaynaklar. Bağlantılar yeni sekmede açılır.

  1. 01ODTÜ Psikoloji lisans dersleriResmî ders kataloğu
  2. 02Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji ders açıklamalarıResmî ders kataloğu
  3. 03Özyeğin Üniversitesi Psikoloji ders içerikleriResmî ders kataloğu
  4. 04OpenIntro Statisticsİçerik/ileri okuma
  5. 05NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methodsİçerik/ileri okuma
  6. 06Penn State STAT 200İçerik/ileri okuma